Artrose in de hand is een specifieke vorm van osteoartritis die de gewrichten in de hand aantast. Deze aandoening leidt tot de afbraak van kraakbeen in de handgewrichten, wat resulteert in pijn, stijfheid, en verminderde bewegingsvrijheid. De meest voorkomende locaties voor artrose in de hand zijn de basis van de duim (carpometacarpale gewricht), de gewrichten aan het uiteinde van de vingers (distale interfalangeale gewrichten), en de gewrichten in het midden van de vingers (proximale interfalangeale gewrichten).

Oorzaken

De oorzaken van artrose in de hand zijn vergelijkbaar met die van artrose in andere gewrichten en kunnen omvatten:

• Leeftijd: De kans op artrose neemt toe naarmate men ouder wordt.
• Geslacht: Vrouwen hebben een hoger risico op het ontwikkelen van artrose in de hand dan mannen, vooral na de menopauze.
• Erfelijkheid: Een familiale voorgeschiedenis van artrose kan het risico verhogen.
• Overbelasting: Herhaalde bewegingen en overbelasting van de handgewrichten door werk of hobby’s kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van artrose.
• Gewrichtsblessures: Eerdere verwondingen aan de hand of vingers kunnen het risico op artrose verhogen.
• Andere aandoeningen: Bepaalde ziekten zoals reumatoïde artritis of diabetes kunnen ook bijdragen aan de ontwikkeling van artrose.

Symptomen

De symptomen van artrose in de hand kunnen variëren, maar de meest voorkomende zijn:

• Pijn: Vooral tijdens of na gebruik van de hand, zoals bij knijpen of grijpen.
• Stijfheid: Vooral ’s ochtends of na een periode van inactiviteit.
• Zwelling: Ontsteking en ophoping van vocht rond de getroffen gewrichten.
• Krakende gewrichten: Een knarsend gevoel of geluid bij het bewegen van de vingers.
• Vervorming: Geleidelijk kan er een vervorming van de gewrichten optreden, zoals knobbeltjes (Heberden’s knobbels bij de distale gewrichten en Bouchard’s knobbels bij de proximale gewrichten).
• Verminderde gripkracht: Moeite met het vasthouden van voorwerpen of het uitvoeren van fijne motorische taken.

Diagnostiek

De diagnose van artrose in de hand wordt gesteld door:

• Anamnese en lichamelijk onderzoek: De arts zal vragen naar de symptomen en een fysiek onderzoek van de hand en vingers uitvoeren.
• Beeldvormende technieken: Röntgenfoto’s kunnen botsporen, verlies van kraakbeen en andere veranderingen in het gewricht laten zien. Een MRI kan meer gedetailleerde beelden geven van het kraakbeen en de weke delen.
• Bloedonderzoek: Dit kan helpen om andere oorzaken van gewrichtspijn, zoals reumatoïde artritis, uit te sluiten.

Behandeling

De behandeling van artrose in de hand is gericht op het verminderen van pijn en het verbeteren van de handfunctie. Mogelijke behandelingen zijn:

• Conservatieve maatregelen:
  • Rust en aanpassing van activiteiten: Vermijden van activiteiten die de pijn verergeren en gebruik van ergonomische hulpmiddelen.
  • Medicatie: Pijnstillers zoals paracetamol of ontstekingsremmende medicijnen zoals ibuprofen.
  • Fysiotherapie: Oefeningen om de flexibiliteit, kracht en functie van de hand te verbeteren.
  • Spalken: Het dragen van een spalk om de gewrichten te ondersteunen en te beschermen.
• Injecties: Corticosteroïdeninjecties kunnen helpen bij het verminderen van ontsteking en pijn.
• Chirurgische ingreep: In ernstige gevallen kan een operatie nodig zijn, zoals:
  • Verwijdering van beschadigd weefsel: Het verwijderen van losse botfragmenten of ontstoken weefsel.
  • Gewrichtsvervanging: Het vervangen van het beschadigde gewricht door een kunstgewricht.
  • Gewrichtsversmelting (artrodese): Het permanent samenvoegen van de botten in het gewricht om pijn te verminderen.

Het is belangrijk om een arts te raadplegen bij symptomen van artrose in de hand voor een juiste diagnose en behandelplan.